Gezondheid (Jeugd, Wmo en Sport)

Onze ambitie is om zowel de gezondheid in Zaanstad te bevorderen als de gezondheidsverschillen tussen wijken, dorpen en groepen zoveel mogelijk te verkleinen. Daarbij zijn lichamelijke gezondheid en mentaal welbevinden beide belangrijk. Het gaat om het gevoel erbij te horen, mee te tellen en over het vermogen je aan te passen aan veranderende omstandigheden. Zo werken we aan positieve gezondheid in brede zin, vanuit de uitgangspunten van de Zaanse visie op gezondheid.

Dat vraagt om een langjarige, integrale aanpak, samen met partners. Daarbij werken we vanuit data en sluiten we aan bij de behoeften en situatie van de bewoners en verstevigen wij waar nodig. Ook kijken we naar factoren die de gezondheid bevorderen of belemmeren, zoals de woonsituatie en de fysieke leefomgeving. Zo sturen we bijvoorbeeld op de woonzorg-opgave, zodat er passende huisvesting en zorg is voor ouderen en kwetsbare groepen.

Daarbij weten we dat de beschikbaarheid van zorg onder druk staat. Het blijft belangrijk om aandacht te houden voor preventie: voorkomen is beter dan genezen. Een gezonde leefstijl draagt bij aan een goede fysieke en mentale gezondheid. Interventies gericht op leefstijl kunnen daarmee een kwaliteitsimpuls geven aan het onderwijs en zorgen voor minder aanspraak op zorg. Dat betekent onder andere dat we zorgen dat iedereen, vanaf de jongste jeugd, kan bewegen en sporten, zijn of haar talenten kan ontwikkelen en anderen kan ontmoeten.

Ook is het belangrijk om de kracht van de samenleving te benutten. We willen initiatieven van inwoners beter benutten en ondersteunen. Dat betekent ook dat we subsidieregelingen makkelijker maken. Verder vinden we het belangrijk om mantelzorgers goed te ondersteunen.
Daarnaast werken we samen met partners aan preventie via het Zaans preventiemodel. Deze brede kijk op gezondheid bevordert dat Zaanse jongeren opgroeien in een kansrijke omgeving, met aandacht voor hun (mentale) gezondheid en gevoelstoestand. Onze preventie-aanpak gaat ook over hoe we als samenleving omgaan met vergrijzing, en er samen voor kunnen zorgen dat mensen zich waar mogelijk ook zelf voorbereiden op het ouder worden en vitaal blijven.

We bieden ondersteuning aan kinderen en volwassenen die dat nodig hebben, vanuit de Jeugdwet en de Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning). Daarin vervullen de lokale teams een centrale rol: vanaf 2027 werken de sociaal wijkteams en het jeugdteam samen in 0-100 teams. We richten ons in de ondersteuning op onze kerntaken, en sturen op het rendement en de efficiency van onze aanpak. Als problemen van jeugdigen het gevolg zijn van moeilijke omstandigheden in hun persoonlijke omgeving richten we ons daarop. We sluiten aan op de Hervormingsagenda Jeugd en maken gebruik van bewezen oplossingen. Ook zetten we extra in op toezicht en handhaving om fraude in de zorg te voorkomen en tegen te gaan.

Het IZA (Integraal Zorgakkoord) en AZWA (Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord) helpen gemeenten bij de genoemde omslag naar preventie. Met deze landelijke akkoorden werken we aan een gezonde generatie in 2040. Wat dat concreet betekent voor onze regio staat in regionale en lokale uitvoeringsplannen op een aantal zogenoemde leefgebieden: mentale gezondheid, ouder worden, leefstijl en kansrijk opgroeien. Stevige lokale 0-100 teams vormen de basis voor de uitvoering, net als de samenwerking met eerstelijnszorg zoals huisartsen. In het kader van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid ontvangt Zaanstad vanuit het AZWA een specifieke bijdrage voor het aanpakken van de gezondheidsachterstanden in Zaandam Oost.

We blijven oog houden voor onze inwoners die ondersteuning nodig hebben, zoals gezinnen en huishoudens in (zeer) kwetsbare situaties en/of die te maken hebben met onveiligheid. Dit draagt ook bij aan de leefbaarheid in de wijken en dorpen. Hierbij zetten we in op het vergroten van de zelfredzaamheid en samenredzaamheid en ons bewust zijn van de noodzaak om zorgkosten beheersbaar te houden. Dat alles vanuit de wettelijke taken die we hebben rond sport en bewegen, jeugdhulp, de Wmo, en zorg & veiligheid; de vier producten/subopgaven in dit begrotingsprogramma.