Inleiding
Gemeenten werken steeds meer samen met andere gemeenten e/o organisaties. Het bedrag dat gemeenten uitgeven via (regionale) samenwerking is in de afgelopen jaren sterk gegroeid doordat zij steeds vaker op tal van terreinen kiezen voor samenwerking.
Met samenwerking komen gemeentelijke taken meer op afstand te staan. Hoe houden we vanuit de gemeente grip op deze samenwerking?
Ook kiezen gemeenten vaker voor andere vormen van samenwerking die niet onder de reikwijdte van verbonden partijen vallen. Er ontstaan daardoor situaties waarin er geen formele verplichting is om de raad te informeren, terwijl deze informatie de raad kan helpen om haar controlerende taak uit te voeren.
Gemeente Zaanstad deelt de verbonden partijen in 3 categorieën:
- Partijen waarmee gemeente Zaanstad een financieel en bestuurlijk belang heeft (definitie BBV)
- Partijen die de gemeente Zaanstad
- structureel bekostigt via één of meer geldstromen. Denk aan begrotingsfinanciering, subsidie of een overeenkomst van opdracht èn een bestuurlijk belang (aanbeveling commissie BBV)
- structureel bekostigt èn voldoet aan één of meer van de volgende voorwaarden:
- gemeente Zaanstad stelt de begroting van de partij vast, of
- gemeente Zaanstad heeft benoemingsrecht of voordrachtsrecht in bestuur of raad van toezicht
- Partijen waarmee de gemeente nauw samenwerkt bij strategisch belangrijke programma’s. Deze partijen hebben noch een financieel, noch een bestuurlijk belang. De raad besluit hierover.
De meeste verbonden partijen (22) vallen onder categorie 1:
Tabel 3.6.1 Categorie 1 (22 verbonden partijen)
Vorm | Publiek/ privaat | Financieel belang | Bestuurlijk belang |
|---|---|---|---|
Gemeenschappelijke regelingen | publiek | Verplichte jaarlijkse bijdrage | Collegeleden / raadsleden in bestuur |
Deelnemingen | Privaat | Aandelen | Stemrecht via Algemene Vergadering van Aandeelhouders |
Stichtingen | Privaat | Jaarlijkse bijdrage | College vaardigt collegelid af in bestuur |
Verenigingen | Privaat | Jaarlijkse bijdrage | Stemrecht via Algemene Ledenvergadering |
Een aantal verbonden partijen (4) vallen onder categorie 2 en 3:
Tabel 3.6.2 Categorie 2 en 3 (4 verbonden partijen)
Vorm | Categorie | Publiek/ privaat | Financieel belang | Bestuurlijk belang |
|---|---|---|---|---|
Stichting Jeugdteam | 2 | Privaat | Structurele bekostiging | Benoemingsrecht directeur en RvT |
Stichting Sportbedrijf Zaanstad | 2 | Privaat | Structurele bekostiging | Benoemingsrecht RvT |
Stichting Marketing Zaanstreek | 2 | Privaat | Structurele bekostiging | Benoemingsrecht RvT |
Metropoolregio Amsterdam | 3 | Privaat | Jaarlijkse bijdrage | Geen |
De uitvoeringsregels verbonden partijen volgen in 2027
Op basis van de nota verbonden partijen worden de uitvoeringsregels vernieuwd. Hierin worden de kaders op uitvoerend niveau geactualiseerd. De nieuwe uitvoeringsregels worden ter kennisname aan de raad gestuurd.
Elke verbonden partij is ingedeeld in een risicoprofiel
Na oprichting van of deelname in een verbonden partij wordt het risicoprofiel van de verbonden partij bepaald. Bij een hoog risicoprofiel wordt het toezicht op de verbonden partij intensiever dan bij een laag risicoprofiel verbonden partij.
Totaal overzicht verbonden partijen
Op basis van artikel 15 van de BBV is het verplicht om een totaal overzicht van de verbonden partijen op te nemen in de jaarstukken met daarin een aantal vaste onderdelen. Dit overzicht is onderstaand weergegeven.