Bestuurlijke hoofdlijnen

Bestuurlijke hoofdlijnen
Zaanstad is een gemeente van doeners. Van inwoners, ondernemers, verenigingen en vrijwilligers die iedere dag bijdragen aan hun straat, buurt, dorp of stad. Die kracht van de samenleving vormt de basis van ons handelen.
Wij zien een gemeente die volop in ontwikkeling is. Zo worden woningen gebouwd, de openbare ruimte verandert, de economie ontwikkelt zich en de vraag naar zorg en ondersteuning groeit. Tegelijkertijd staat de gemeente nog steeds voor grote financiële uitdagingen. Taken nemen toe, terwijl de middelen vanuit het Rijk onvoldoende meegroeien. Dat vraagt om duidelijke keuzes, scherpe prioriteiten en een realistische koers.

In deze begroting geven wij prioriteit aan wat inwoners het meest raakt: een veilige, leefbare en betaalbare gemeente. Veiligheid is daarbij een randvoorwaarde, leefbaarheid het centrale uitgangspunt voor onze keuzes en betaalbaarheid het financiële kader waarbinnen wij deze keuzes maken.

Veiligheid is een randvoorwaarde voor vrijwel alles wat we doen. Inwoners moeten zich veilig voelen in hun buurt, op straat en in de openbare ruimte. Daarom blijven we investeren in de aanpak van ondermijning, wijkgerichte overlast, handhaving en toezicht. Maar veiligheid vraagt meer dan alleen ingrijpen. Het vraagt ook om perspectief. Daarom zetten we in op kansen voor jongeren, sterke wijken en een openbare ruimte die schoon, heel en veilig is. Een veilige omgeving is een belangrijke voorwaarde voor leefbare buurten, dorpen en het buitengebied.

Leefbaarheid vormt het uitgangspunt voor de keuzes die wij in deze begroting maken. Die koers sluit aan bij de praktijk van alledag en heeft oog voor de verschillen tussen onze wijken en dorpen. Bij toekomstige ontwikkelingen zoeken we daarom steeds naar een zorgvuldige balans tussen wonen, bereikbaarheid, parkeren, natuur, landbouw, recreatie en energievoorzieningen. Leefbaarheid gaat daarbij ook over het buitengebied. De polders en het landschap zijn van grote waarde voor de identiteit, recreatieve kwaliteit en leefomgeving van Zaanstad.
Leefbaarheid betekent ook: investeren in woningen, groen, bereikbaarheid, parkeren en voorzieningen. We willen daarbij groeien op een manier die past bij de kwaliteit van onze wijken en dorpen. Niet de groei op zichzelf staat centraal, maar de bijdrage die ontwikkelingen leveren aan een prettige leefomgeving. Daarom kijken we bij iedere ontwikkeling nadrukkelijk naar de samenhang tussen wonen, mobiliteit, openbare ruimte, veiligheid en maatschappelijke voorzieningen.
Leefbaarheid ontstaat ook door betrokken inwoners en ondernemers. De kennis, ervaring en inzet van onze samenleving zijn onmisbaar voor een sterke gemeente. Daarom blijven we investeren in inwonersparticipatie, gebiedsgericht werken en initiatieven vanuit onze inwoners en ondernemers in de buurten, wijken en dorpen.
Daarnaast staat de betaalbaarheid van het dagelijks leven nadrukkelijk op onze agenda. Voor veel inwoners zijn de kosten van wonen, energie, boodschappen en zorg de afgelopen jaren sterk toegenomen. Ook ondernemers en maatschappelijke organisaties ervaren de gevolgen van stijgende kosten en economische onzekerheid. Tegelijkertijd staat de financiële positie van gemeenten onder druk door oplopende uitgaven en onvoldoende compensatie vanuit het Rijk.

Juist daarom kijken wij bij onze keuzes niet alleen naar de financiële positie van de gemeente, maar ook naar wat inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties daadwerkelijk kunnen dragen. De rekening van maatschappelijke en financiële opgaven mag niet vanzelfsprekend bij inwoners terechtkomen. Wij willen zorgvuldig omgaan met lastenverzwaringen en oog houden voor de betaalbaarheid van het dagelijks leven.
Dat vraagt om een verantwoord financieel beleid. Dat betekent ook dat niet alles kan. De opgaven waarvoor we staan zijn groter dan de middelen die beschikbaar zijn. Daarom maken we keuzes, stellen we prioriteiten en wegen we voortdurend af waar onze inzet het meeste maatschappelijke effect heeft. Daarbij kijken we kritisch naar de effectiviteit van beleid en uitvoering.

Tegelijkertijd blijven we ons inzetten voor een eerlijke financiële verhouding tussen gemeenten en het Rijk. Gemeenten moeten de middelen krijgen die passen bij de verantwoordelijkheden die zij namens de samenleving uitvoeren. Alleen dan kunnen we de voorzieningen en ondersteuning blijven bieden die inwoners nodig hebben, zonder dat de druk op huishoudens verder toeneemt. Het college blijft zich stevig inzetten voor de lobby rond eerlijke afspraken met het Rijk over de gemeentefinanciën en de tekorten in de jeugdzorg.

De komende jaren vragen om duidelijke keuzes, maar bieden ook kansen om verder te bouwen aan een sterke gemeente. Met die inzet bouwen we verder aan een veilig, leefbaar en betaalbaar Zaanstad. Een gemeente die vertrouwen heeft in de kracht van haar inwoners, ondernemers, verenigingen en vrijwilligers. Een gemeente waarin iedere wijk, ieder dorp en ieder deel van het buitengebied meetelt. Een gemeente die weet dat niet alles kan, maar die tegelijk blijft investeren in wat voor inwoners het meest van betekenis is.

Dat is de kracht van de Zaan.