Programma's | Verstedelijking (Wonen, Openbare ruimte en Mobiliteit)

Verstedelijking (Wonen, Openbare ruimte en Mobiliteit)

Portefeuillehouders: de Boer, Van der Laan, Şahin

Doelstelling

We willen goede, fijne en leefbare dorpen en wijken in onze gemeente voor onze inwoners en waar het goed ondernemen is. We streven daarom een evenwichtige ontwikkeling van onze dorpen en wijken na waarbij oog is voor nieuwe woningen, voldoende parkeerplaatsen, voorzieningen, groen en bereikbaar voor alle vormen van mobiliteit. We werken daarbij gebiedsgericht: iedere wijk en elk dorp kent eigen kansen, opgaven en kwaliteiten, waarvoor maatwerk nodig is. De komende vier jaar focussen we ons daarom op een kwalitatieve verbetering van onze woon- en leefomgeving die in samenspraak met onze bewoners tot stand komt.

Een dak boven je hoofd is een basisbehoefte. Veel van onze inwoners wachten lang op een woning, daarom bouwen we gedifferentieerd en hebben we aandacht voor verschillende doelgroepen. De inspanningen van de afgelopen jaren hebben gezorgd voor realisatie van woningbouw en groei van onze planvoorraad. We zetten in op nieuwe woningen in het middensegment. We respecteren de afspraken die we in de woondeal met Rijk en provincie hebben gemaakt waarbij de aantallen niet leidend zijn en hebben bij de uitvoering oog voor de leefbaarheid van onze dorpen en wijken.

In wijken komen voldoende maatschappelijke voorzieningen waardoor buurtbewoners elkaar makkelijker kunnen ontmoeten. Om de wijken en dorpen in evenwicht te kunnen ontwikkelen kijken we zowel naar binnenstedelijk als buitenstedelijk bouwen, zonder de waarde van het landschap uit het oog te verliezen. We zetten ons in om de bestaande woningvoorraad veiliger (funderingsherstel), duurzamer en toekomstbestendiger te maken.
We zetten in op het verbeteren van de kwaliteit van de woon- en leefomgeving:

we versterken de omgevingskwaliteit door het slim benutten van de schaarse ruimte;
we pakken parkeerproblemen aan om de leefbaarheid en verkeersveiligheid te bevorderen in onze buurten en wijken;
we zorgen voor een passende, betaalbare en toekomstbestendige woningvoorraad;
we behouden en versterken de cultuurhistorische identiteit, waardevolle historische buurten en straten en panden en objecten;
we zorgen voor een goed onderhouden en toegankelijke groene openbare ruimte die bijdraagt aan een goed woon- en werkklimaat
we zorgen voor een (regionaal) bereikbare gemeente.

Indicatoren:
Woonaantrekkelijkheidsindex; Hoe aantrekkelijk een gemeente gevonden wordt om er te wonen kent 7 dimensies: bereikbaarheid van banen, voorzieningen, veiligheid, onderwijs, natuur, historie en woonomgeving. Het is een relatieve indicator, bron atlas Nederlandse gemeente, meting ieder jaar plek 14 (2025), streefwaarde streefwaarde 2027 (< 14), streefwaarde 2030: plek in de op 10

Leefbarometer:
“Leefbaarheid is de mate waarin de omgeving aansluit bij de eisen en wensen die er door de mens aan worden gesteld” en kent vijf dimensies: Woningvoorraad, Fysieke omgeving, Voorzieningen, Sociale samenhang en Overlast en onveiligheid. Bron: ministerie van BZK (leefbarometer), meting iedere twee jaar. 53 van de 73 buurten (2024)  streefwaarde 2027 / 2030: het aantal buurten met een leefbaarheidsscore van ruim voldoende of hoger neemt toe.

Visie

De Zaanse Omgevingsvisie: het vertrekpunt voor de ontwikkeling van de gemeente
De Omgevingsvisie is in een grondig proces in samenwerking met bewoners, bedrijven, partners en andere overheden opgesteld. De visie geeft richting aan de ontwikkeling van onze dorpen en wijken en vormt het ruimtelijk kader om initiatieven integraal te kunnen wegen om met kwaliteit te kunnen ontwikkelen. Maar we weten ook dat niet alles tegelijk kan. We zetten deze collegeperiode in op een kwalitatieve ontwikkeling, een leefbare gemeente en uitvoerbaarheid van maatregelen om tot een meer evenwichtige ontwikkeling van onze dorpen en wijken te komen. We willen in deze bestuursperiode de omgevingsvisie hierop herijken.
Daarbij werken we gebiedsgericht. Zaanstad bestaat uit wijken, dorpen en gebieden met verschillende kwaliteiten, kansen en uitdagingen. We kiezen voor maatwerk waarbij ontwikkelingen aansluiten bij de kenmerken en behoeften van een gebied.

Gedifferentieerd en toekomstbestendig wonen met voldoende plek voor maatschappelijke voorzieningen, parkeren en groen…
Door de toename van de bevolking en het aantal huishoudens is er behoefte aan een palet van woningen die de doorstroming op gang brengen. Door verschillende woningen in de wijk ontstaat ruimte voor verschillende bewoners (verschil in leeftijd, opleidingsniveau, gezinssamenstelling, cultuur en leefstijl) en komen er kansen voor doorstromen naar een woning in de eigen wijk. De positie van senioren verdient hierbij aandacht. We geven ook ruimte aan werken, maatschappelijke voorzieningen, parkeren en ontmoetingsplekken. We zetten in op kwaliteitsverbetering van de bestaande woningvoorraad door funderingsherstel en verduurzaming.

…met een goed onderhouden en toegankelijke openbare ruimte
Kwaliteit betekent ook ervoor zorgen dat er in de openbare ruimte voldoende ruimte is om er te ontmoeten, te bewegen, te verblijven én te parkeren. Voor al dit soort maatregelen is ruimte nodig, boven en onder de grond. Intensiever gebruik van de openbare ruimte vraagt om een veilige en aantrekkelijke leefomgeving. Daar werken we samen met onze bewoners en partners in de gemeente aan. Biodivers maaien en boomkroonbedekking zorgen voor een groene leefomgeving. We kiezen daarbij voor maatwerk per gebied.

…die beter bereikbaar is en onderling verbonden
Meer mensen maken gebruik van de bestaande infrastructuur die steeds meer onder druk komt te staan. We gaan onze ambities realiseren door een betere balans aan te brengen tussen autoverkeer, parkeren, hoogwaardig openbaar vervoer en kwalitatieve fietsvoorzieningen om Zaanstad duurzaam bereikbaar, leefbaar en verkeersveilig te houden. We doen dit wel met oog voor de unieke Zaanse identiteit, oftewel: in verschillende delen van Zaanstad op een verschillende manier. En met behoud van keuzevrijheid in iedere vorm van mobiliteit.

….met ontwikkelgebieden die op de vervoersassen aansluiten
Er wordt op meerdere plekken in de gemeente ingezet op stedelijke ontwikkeling. Rondom en nabij de NS-stations Zaandam en Kogerveld, Zaandam Oost, het Hemburgterrein en in Zaanstad-Noord, creëren we tot 2040 nieuwe leefbare wijken waar plek is voor wonen, werken, voorzieningen en groen met oog voor bereikbaarheid en parkeren In de Achtersluispolder transformeren we het noordelijke deel in een gemengd woon-werk gebied, en intensiveren we het zuidelijke deel door meer ruimte voor werk te maken. De knooppunten zijn daarnaast een belangrijke schakel in het (regionale) mobiliteitssysteem.

….en met behoud van haar cultuurhistorische identiteit
De Zaanstreek is herkenbaar, uniek en heeft een eigen karakter. Het gebouwde erfgoed staat vaak op bepalende locaties en is verbonden met verhalen. Erfgoed kan zorgen voor verbondenheid met de geschiedenis. Hoe we met het verleden omgaan, bepaalt hoe we de toekomst kunnen inrichten. We kijken naar wat er kan vanuit de bestaande kwaliteiten. Het behouden en versterken van de kwaliteit en haar identiteit vormt daarom een uitgangspunt bij de transformatie, vernieuwing en verdichtingsopgaven van ontwikkelgebieden.

Wat dragen andere begrotingsprogramma’s bij aan dit programma