Grondbeleid

Grondbeleid in Zaanstad
De gemeente Zaanstad heeft in 2026 de nieuwe nota Grond- en Vastgoedbeleid vastgesteld.

Waar moet de paragraaf Grondbeleid aan voldoen?
In het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) zijn eisen gesteld aan de inhoud van de paragraaf grondbeleid:

• Een visie op het grondbeleid in relatie tot de realisatie van de doelstellingen van de programma's die zijn opgenomen in de begroting;
• Een aanduiding van de wijze waarop de provincie onderscheidenlijk gemeente het grondbeleid uitvoert;
• Een actuele prognose van de te verwachten resultaten van de totale grondexploitatie;
• Een onderbouwing van de geraamde winstneming:
• De beleidsuitgangspunten omtrent de reserves voor grondzaken in relatie tot de risico's van grondzaken

Daarnaast zijn in de nota ook een aantal verplicht op te nemen onderdelen opgenomen:

• De totaal geraamde kosten en opbrengsten van de actieve gemeentelijke grondexploitaties;
• De ontwikkeling van de grondprijzen;
• De ontwikkeling van de reserves van grondzaken.

De meer inhoudelijke rapportage omtrent kosten en opbrengsten van de actieve gemeentelijke grondexploitaties en de reserves van grondzaken vindt plaats in het Meerjaren Perspectief Grondzaken (MPG). Gezien de actualiteit van de teksten van de projecten uit MPG 26.1 wordt nu alleen over de belangrijkste financiële ontwikkelingen gerapporteerd. Verderop in deze paragraaf staat onder het kopje MPG 26.2 de financiële update van de MPG 26.1 cijfers.

Visie op het grondbeleid
De gemeente Zaanstad heeft zes strategische opgaven geformuleerd: verstedelijking, economie, kansengelijkheid, duurzaamheid, veiligheid en gezondheid. Deze zes opgaven zijn door de raad als strategische opgaven voor de fysieke leefomgeving vastgesteld en keren daarom terug in raads- en collegeprogramma's en in beleidsnota's. De opgaven kennen vervolgens elk hun eigen vertaling naar een bepaald ruimtegebruik dan wel ruimtelijk beleid. Het Grond- en vastgoedbeleid wordt ingezet om maatschappelijke doelen te realiseren. Daarnaast helpt het grondbeleid bij de integrale beoordeling van de haalbaarheid van ruimtelijke projecten. Hierbij wordt gezocht naar een balans tussen het financieel en maatschappelijk rendement. Het grondbeleid is dus geen doel op zich. Dit betekent ook dat het grondbeleid geen visie omvat over hoe de gemeente zich in ruimtelijk opzicht zou moeten ontwikkelen. De visie hierop wordt wel geboden vanuit onder andere gebiedsperspectieven en de Omgevingsvisie.
Het grond- en vastgoedbeleid biedt instrumenten om de regie over die ruimtelijke ontwikkeling te kunnen voeren. Afhankelijk van de situatie kan de gemeente kiezen welke rol zij aanneemt bij een ontwikkeling. De rol bepaalt vervolgens ook welke kosten en opbrengsten voor de gemeente gepaard gaan met de verwezenlijking van de ruimtelijke ontwikkeling.
Het geformuleerde beleid vormt een instrument om maatschappelijke ambities te realiseren. Het biedt kaders voor ruimtelijke ontwikkelingen en de inzet van vastgoed. De nagestreefde hoofddoelstellingen betreffen:

• Grond- en vastgoedbeleid Inzetten om maatschappelijke ambities te realiseren;
• Integrale afweging van maatschappelijk en financieel rendement bij een initiatief voor een ontwikkeling en vastgoed;
• Vier rollen die gemeente kan innemen bij een gebiedsontwikkeling;
• De financiële spelregels van het grond- en vastgoedbeleid.