Financiële kengetallen
Om de horizontale verantwoording te versterken zijn gemeenten verplicht om een basis set van vijf financiële kengetallen op te nemen in de paragraaf weerstandsvermogen. De kengetallen vormen een verbinding tussen de verschillende aspecten die de raad in haar beoordeling van de financiële positie kan betrekken om daar een verantwoord oordeel over te kunnen geven. Zij leveren daarmee ook een bijdrage aan hun kaderstellende en controlerende rol. Het gebruik van kengetallen heeft geen functie als normeringsinstrument in het kader van het financieel toezicht door de provincies of het Rijk. Het gaat om de volgende kengetallen:
- Netto schuldquote
- Solvabiliteitsratio
- Kengetal grondexploitatie
- Structurele exploitatieruimte
- Belastingcapaciteit; woonlasten meerpersoonshuishoudens
Verloop kengetallen
Tabel 3.2.5 Verloop kengetallen
Kengetallen | JR | BGR | BGR | BGR | BGR | BGR |
|---|---|---|---|---|---|---|
2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | |
1a Netto schuldquote | 74,9% | 97,4% | 101,1% | 114,8% | 135,0% | 137,9% |
1b Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen | 70,8% | 94,0% | 86,9% | 101,0% | 119,1% | 120,8% |
2 Solvabiliteitsratio | 26,8% | 20,8% | 23,5% | 20,8% | 17,8% | 15,9% |
3 Grondexploitatie | 1,0% | -0,4% | 3,5% | 4,9% | 6,6% | 4,0% |
4 Structurele exploitatie ruimte | 3,7% | 0,0% | 0,3% | -0,8% | -1,1% | -0,8% |
5 Belastingcapaciteit | 98,5% | 101,4% | 101,4% | 101,4% | 101,4% | 101,4% |
Netto schuldquote
De netto schuldquote geeft inzicht in de gemeentelijke schuldenlast ten opzichte van de eigen inkomsten. Het kengetal laat zien in hoeverre de lasten van rente en aflossing drukken op de begroting. De netto schuldquote wordt berekend door de netto schuld conform het BBV (exclusief mutaties reserves) te delen door de totale baten (exclusief mutaties in de reserves). Om inzicht te geven in het effect van leningen wordt de netto schuldquote zowel zonder als met correctie voor verstrekte leningen weergegeven.
In de begroting 2027 stijgt de netto schuldquote naar 101,1%. In de jaren daarna loopt dit percentage verder op. Tot en met 2028 blijft de netto schuldquote onder de door de VNG gehanteerde signaleringswaarde van 130%. Vanaf 2029 wordt deze grens overschreden.
Solvabiliteit
De solvabiliteitsratio geeft aan welk deel van het totale vermogen van de gemeente bestaat uit eigen vermogen. Dit kengetal laat de verhouding zien tussen het eigen vermogen en het balanstotaal.
In de begroting 2027 bedraagt de solvabiliteitsratio 23,5%. Daarna neemt de solvabiliteitsratio af naar 15,9% in 2030. De VNG hanteert voor dit kengetal een signaleringswaarde van 20%. Tot en met 2028 ligt de solvabiliteitsratio boven deze signaleringswaarde. Vanaf 2029 ligt dit percentage daaronder.
Grondexploitatie
Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de boekwaarde van de grondexploitaties is in verhouding tot de totale geraamde baten. De boekwaarde bestaat uit het saldo van de gemaakte kosten en gerealiseerde opbrengsten binnen de lopende grondexploitaties. Hoe hoger de boekwaarde, hoe groter het bedrag dat nog moet worden terugverdiend.
In 2027 bedraagt het kengetal grondexploitatie 3,5%. In de jaren daarna stijgt het kengetal naar 4,9% in 2028 en 6,6% in 2029, waarna het daalt naar 4,0% in 2030.
Structurele exploitatie ruimte
De structurele exploitatieruimte geeft aan in hoeverre structurele lasten worden gedekt door structurele baten. Dit kengetal laat zien hoeveel financiële ruimte de gemeente heeft om tegenvallers op te vangen of nieuw beleid te realiseren.
In 2027 bedraagt de structurele exploitatieruimte 0,3%. In de jaren daarna daalt het kengetal naar -0,8% in 2028, -1,1% in 2029 en -0,8% in 2030. Een positief percentage betekent dat structurele baten hoger zijn dan structurele lasten. Bij een negatief percentage zijn de structurele lasten hoger dan de structurele baten.
Belastingcapaciteit
De belastingcapaciteit geeft aan hoeveel ruimte een gemeente heeft om de lokale lasten te verhogen ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Onder de woonlasten worden de OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing verstaan voor een woning met een gemiddelde WOZ-waarde in de gemeente.
De belastingcapaciteit van Zaanstad bedraagt in 2027 101,4%. Ook in de jaren 2028 tot en met 2030 blijft dit percentage 101,4%. Dit betekent dat de woonlasten in Zaanstad gedurende de gehele begrotingsperiode iets boven het landelijk gemiddelde liggen. Zie ook de paragraaf lokale heffingen .