Jeugd en veiligheid

Tabel 2.6.4 indicatoren

Uitleg indicatoren

Ervaren overlast rondhangende jongeren
Dit is het percentage bewoners van Zaanstad dat veel last heeft van rondhangende jongeren. Dit geven zij aan in een brede vragenlijst van het CBS waarin gevraagd wordt naar de leefbaarheid en veiligheid van de eigen buurt en in het algemeen. Er wordt daarin ook een aantal vragen gesteld over soorten verschillende overlast en of mensen deze ervaren en zo ja, in welke mate. Daarin wordt onderscheid gemaakt tussen sociale overlast, waar overlast door rondhangende jongeren onder valt, en bijvoorbeeld ook overlast door dronken mensen. Een andere categorie is fysieke overlast, zoals bijvoorbeeld parkeeroverlast.
We willen dat een zo laag mogelijk percentage van de Zaankanters last ervaart van rondhangende jongeren.

Politiemelding overlast jeugd
Inwoners van Zaanstad kunnen bij de politie een melding doen wanneer zij overlast ervaren, de politie registreert om wat voor type overlast het gaat. Overlast veroorzaakt door jeugd is een categorie. Het gaat om overlast waarvan de inwoner wil dat de politie ingrijpt.
We willen dat het voor zo min mogelijk inwoners nodig is een melding te doen bij de politie over overlastgevende jeugd. Wanneer inwoners overlast ervaren willen we wel dat zij genoeg vertrouwen in het nut van melden hebben. We willen dus het liefst zo min mogelijk aantal politieregistraties overlast jeugd, maar niet als de ervaren overlast door jeugd sterk gestegen is, dan is het mogelijk geen goed teken als het aantal politieregistraties daalt.  
Het aantal meldingen is een absoluut cijfer en moet dus in relatie tot het totaal aantal jongeren bekeken worden. Als er over de tijd meer jongeren onderdeel uit maken van de populatie, kan het aantal meldingen stijgen terwijl het percentage jongeren dat zich overlastgevend gedraagt wel gedaald zijn.

Aantal jeugdige verdachten per 10.000 jeugdige inwoners (12-23 jaar)
De politie registreert het aantal jeugdige verdachten van een misdrijf van 12 tot 23 jaar. Iemand wordt gekenmerkt als verdachte als er een redelijk vermoeden van schuld is van een misdrijf. Er is dus nog geen veroordeling. Er zijn verschillende soorten misdrijven die onder het totaal vallen: vermogensmisdrijven, vernieling en openbare ordeverstoring, geweldsmisdrijven, verkeersmisdrijven, drugsmisdrijven en (vuur)wapenmisdrijven.
We willen graag zo min mogelijk jeugdigen die zich schuldig maken aan misdrijven, we willen dus een zo laag mogelijk aantal jeugdige verdachten per 10.000 inwoners. Wel kan het zijn dat de politie extra inzet op opsporing en onderzoek naar jeugdcriminaliteit en het kan dan zijn dat een hoger aantal geregistreerde verdachten niet betekent dat meer jeugdigen zich schuldig maken aan verdachten. De cijfers moeten dus in relatie tot politieactiviteiten worden bekeken.

Speerpunten 2027

Primaire preventie – Versterken van de weerbaarheid van de jeugd  
De opgave Veiligheid draagt in 2027, in samenhang met het Zaans preventiemodel, bij aan het versterken van de weerbaarheid van jongeren en de opvoedkracht van ouders. Dit om te voorkomen dat zij worden beïnvloed door negatieve invloeden en terechtkomen in de criminaliteit. Met specifieke aandacht voor de online leefwereld, waarin ongeveer 20% van de jongeren wordt geconfronteerd met criminele content. Wij dragen met onze deskundigheid bij aan de activiteiten van andere opgaven en partners om de (digitale) weerbaarheid van jongeren te versterken, en de kennis en handelingsvaardigheden van ouders en professionals te vergroten. We werken samen met rolmodellen om jongeren te stimuleren positieve en toekomstgerichte keuzes te maken en bevorderen gerichte activiteiten die een veilige en stimulerende fysieke omgeving mogelijk maken waarin jongeren zich kunnen ontwikkelen en leren van ervaringen.

Secundaire en tertiaire preventie – Voorkomen van jonge aanwas en doorgroeiers
In 2027 hebben als doel het beter vroegtijdig signaleren van jongeren die een verhoogd risico lopen om af te glijden richting criminaliteit. Daarbij is het uitgangspunt dat alle jongeren ruimte nodig hebben om zich te ontwikkelen, zonder te worden gestigmatiseerd. Jongeren die extra ondersteuning nodig hebben, begeleiden we – in samenspraak met henzelf en hun ouders – naar passende hulp en perspectief. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met zorg- en veiligheidspartners, zodat tijdig de juiste begeleiding wordt ingezet. Op deze manier voorkomen we dat risicofactoren zich ontwikkelen tot (verdere) betrokkenheid bij criminaliteit.
Voor jongeren die vaker in aanraking zijn gekomen met criminaliteit wordt ook in 2027 de Persoonsgerichte Aanpak (PGA) ingezet. Hierbij zorgt versterkte regie op de samenwerking voor gerichte begeleiding. In 2027 zetten we in op verdere versterking van de netwerksamenwerking, zodat partners passende casussen tijdiger aanmelden. Ook verbeteren we de registratie binnen de aanpak, zodat we jongeren gerichter kunnen stimuleren tot positieve gedragsverandering.

Verlagen van overlast door jeugdgroepen
In 2027 zetten we verder in op een integrale aanpak van overlastgevende jeugdgroepen, met als doel de leefbaarheid te vergroten, en te voorkomen dat groepsgedrag zich ontwikkelt tot criminaliteit. Hierbij wordt het 7 stappenmodel ingezet als leidraad voor een gestructureerde en doelgerichte werkwijze. Het doel voor 2027 is het de eerste stappen van het 7-stappenmodel steviger te borgen in de Preventieve Jeugdoverleggen (PJO’s) waar partners samen werken aan een gedeeld en actueel beeld, zodat de juiste preventieve en repressieve interventies worden ingezet en waar nodig tijdig en effectief kan worden opgeschaald. Ouders worden actief betrokken bij, en aangesproken op de aanpak van het overlastgevende gedrag.

Verbeteren gebiedsgerichte samenwerking
In 2027 versterkt het programma Veiligheid de bestaande samenwerkingsverbanden en breidt deze verder uit. Scholen vormen een belangrijke leefomgeving voor jongeren in de wijk; daarom wordt binnen het Schoolveiligheidsbeleid de samenwerking met het voortgezet onderwijs geïntensiveerd en wordt deze uitgebreid naar het primair onderwijs en het mbo. Tegelijkertijd wordt op bestuurlijk, strategisch en uitvoerend niveau integraal samengewerkt met partners uit het veiligheids- en zorgdomein. Binnen deze samenwerking hebben we in 2027 het doel gebiedsgericht werken te versterken, zodat cijfers, signalen en behoeften uit dorpen en wijken leidend zijn voor de inzet. We maken gebruik van de sociale cohesie en initiatieven die al in de dorpen en wijken bestaan. Zo zorgen we ervoor dat interventies beter aansluiten op de lokale context van de dorpen en wijken en effectiever en efficiënter worden ingezet.

Verstevigen informatiegestuurd werken
In 2027 zet het programma Veiligheid in op het verder versterken van een informatiegestuurde werkwijze. Door het combineren en analyseren van verschillende databronnen wordt het inzicht in ontwikkelingen en risico’s vergroot en kan de inzet beter worden afgestemd op de feitelijke situatie. Daarbij formuleren we maatschappelijke effecten zo concreet en meetbaar mogelijk, zodat gestuurd kan worden op resultaat. We evalueren onze inzet structureel en benutten deze inzichten om het handelen continu te verbeteren. Tegelijkertijd borgen we in onze werkwijze dat besluiten worden genomen op basis van onderbouwde informatie en gedeelde beelden, en niet op aannames.

Beïnvloedbaarheid van de kosten

Figuur 2.6.4 Product Jeugd en veiligheid

Beïnvloedbaar         
Er zijn geen direct beïnvloedbare kosten.

Op middellange termijn beïnvloedbaar   
Dit betreft diverse kosten voor jeugd en veiligheid (€ 0,7 mln.).

(Zeer) Beperkt beïnvloedbaar         
Dit zijn de personeelskosten (€ 1,5 mln.).

Niet beïnvloedbaar         
Dit zijn de specifieke uitkeringen Kansrijke wijk (€ 0,3 mln.) en preventie met gezag (€ 1,7 mln.)