Financiering

Zaanstad verstrekt leningen als het publiek belang is gediend en er geen andere financiers zijn. . Uitgangspunt is dat we vanuit de financiële analyse van de onderliggende business case aan alle aflossings- en renteverplichtingen kunnen voldoen. Dit is echter niet zonder risico’s. Juist de combinatie van publiek belang en de afwezigheid van een externe financieringsmogelijkheid maakt het risico bovengemiddeld hoog. Garanties worden alleen verstrekt als dit een toegevoegde waarde oplevert ten opzichte van een lening.

De  treasurer koppelt  aan iedere verstrekte (achter)borgstelling een risicoprofiel, zodat we het totale risico van de gehele portefeuille aan (achter)borgstellingen continu kunnen inschatten.

Binnen de gemeente Zaanstad onderscheiden wij vier risico klassen. De risico-indicaties ‘minimaal’, ´laag´, ´middel´ of ´hoog´ betekenen dat er respectievelijk een minimale, lage, gemiddelde of hoge kans bestaat dat de garantie wordt ingeroepen. Dat heeft  tot gevolg dat de gemeente de omvang van de garantie gedeeltelijk of in zijn geheel moet verstrekken aan de begunstigde. Bij wijziging van de risicoklasse besluiten we om de intensiteit van de monitoring te verhogen of te verlagen.

De gemeente Zaanstad heeft geen aparte reserve voor optredende risico's die zich voordoen als de gemeente een verplichting moet overnemen. Een dergelijke last moeten we dan opvangen in de exploitatie of komt direct ten laste van de algemene reserve. Het risicoprofiel van de portefeuille (achter)borgstellingen nemen we mee bij het bepalen van de omvang van het weerstandsvermogen.

Verstrekte geldleningen
Ultimo 2025 is er € 36 mln. aan leningen verstrekt, waarvan de belangrijkste aan BKZ, AZ, Alliander ZMC en Svn. Van de verstrekte leningen heeft de lening aan het ZMC (€ 5 mln. per balansdatum 2024) een hoog risicoprofiel.

Garanties en borgstellingen
Tabel Garanties en borgstellingen (bedragen * € 1.000) stand per 31 december.

Tabel 3.4.8 Garanties en borgstellingen

Garanties met een risico-indicatie middel of hoog en de garanties met een risico-indicatie laag die groot van omvang zijn worden hieronder nader toegelicht.

Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) (achtervangpositie)
Het WSW staat borg voor de rente en aflossingen van leningen van woningcorporaties, waardoor de corporaties tegen gunstige voorwaarden kunnen lenen. De achtervang van de deelnemende Nederlandse gemeenten en het Rijk is onderdeel van een bredere zekerheidsstructuur die uit drie lagen bestaat:

• De primaire zekerheid ligt in de onderlinge waarborg tussen de corporaties binnen het WSW (solidariteit). Als een corporatie niet meer kredietwaardig is, kan deze saneringssteun ontvangen die opgebracht wordt door de andere corporaties middels de saneringsheffing.
• Als de saneringssteun onvoldoende is of besloten wordt om niet te saneren, kunnen financiers aanspraak doen op het WSW (secundaire zekerheid). Het WSW zal proberen haar zekerheden – het onderpand van de noodlijdende corporatie(s) – uit te ponden om met de opbrengsten de schade zo veel mogelijk te beperken. Resterende schade wordt bekostigd uit het eigen vermogen van het WSW. Indien het vermogen van het WSW onder een bepaald niveau dreigt te komen (0,25% van garantievolume) is het WSW verplicht bijstortingen op te vragen bij de deelnemende corporaties. Pas als ook deze zekerheden niet toereikend zijn wordt aanspraak gedaan op de achtervangpositie.
• De tertiaire zekerheid wordt verstrekt door de Nederlandse gemeenten en het Rijk. Deze vullen het garantievermogen van het WSW met renteloze leningen aan, zodanig dat het WSW de borgstellingen aan geldverstrekkers kan nakomen.