Privaatrechtelijk
- Privaatrechtelijk
InWest Regio B.V.
(Bedragen x €1.000)InWest Regio B.V.Rechtsvorm:Besloten Vennootschap
Oprichtings-/publicatiedatum:7 oktober 2021Vestigingsplaats:HaarlemToezichtsregime:middelOpenbaar belangDeelname van Zaanstad aan InWest Regio B.V. en ROM InWest B.V. draagt bij aan het versneld mogelijk maken van de grote opgave op het gebied van klimaat, duurzaamheid en circulariteit.
Bestuurlijk belangInWest Regio heeft 23 aandeelhouders. Gemeente Zaanstad is houder van 4,6% van de aandelen. Wethouder Onclin vertegenwoordigt de gemeente in de AvA, plaatsvervanging wethouder Karst
Er is sprake van duale aansturing waarbij de wethouder financiën invulling geeft aan de eigenaarsrol en het inhoudelijk opdrachtgeverschap is belegd bij de beleidsportefeuillehouder.
Stemverhouding: 4,6%Actualiteiten en risico'sInleiding
Gemeente Zaanstad is aandeelhouder van zowel InWest Regio als ROM InWest. Door een wijziging van de organisatiestructuur in 2024 heeft Zaanstad rechtstreeks aandelen in beide vennootschappen gekregen. Deze wijziging was nodig om een fiscale eenheid voor de btw mogelijk te maken. In deze paragraaf worden InWest Regio en ROM InWest vanwege hun nauwe samenhang als één verbonden partij toegelicht.
ROM InWest is de regionale ontwikkelingsmaatschappij (ROM) voor Noord-Holland. De organisatie is in 2021 opgericht en maakt deel uit van het landelijke netwerk van regionale ontwikkelingsmaatschappijen. De aandelen zijn in handen van gemeentes in Noord-Holland, provincie Noord-Holland en het Rijk. Gemeente Zaanstad is sinds 1 januari 2023 aandeelhouder van InWest Regio B.V. en bezit 4,6% van de aandelen.
Voor Zaanstad biedt de deelneming de mogelijkheid om invloed uit te oefenen op de regionale economische ontwikkeling en om samen met andere overheden en partners te investeren in de grote maatschappelijke opgaven op het gebied van duurzaamheid, innovatie en werkgelegenheid.
Ontwikkelingen
Op 28 mei 2026 vond de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AvA) plaats. In de raadsinformatiebrief (10389454 ) informeerde het college de raad hierover. De AvA besloot o.a over de jaarrekening 2025, het Meerjaren Strategisch Beleidsplan 2027-2029 en de wijziging van de investeringsreglementen en de statuten. Over de financiële gevolgen van het Meerjaren Strategisch Beleidsplan 2027-2029 is nog geen besluit genomen. In de AvA van november 2026 legt het bestuur de begroting van het Meerjaren Strategisch Beleidsplan 2027-2029 aan de aandeelhouders ter besluitvorming voor.
Op 8 september vond een Buitengewone Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AvA) plaats
ROM InWest stelt voor om bij een investering af te wijken van de eis dat minimaal 25% van de financiering wordt ingebracht door een private investeerder. De totale investering bedraag € 30 mln, waarvan ROM InWest € 5 mln financiert. De investeringscommissie (IC) adviseert positief over deze investering zonder aanvullende voorwaarden. Wel doet IC aanbevelingen die door ROM InWest worden opgepakt.
Risicoprofiel
In de risicoweging komt InWest Regio B.V. uit op "midden". De financiële risico's zijn beperkt vanwege de gevormde voorziening van € 1,5 miljoen zoals afgesproken met de raad.
Financiële positie
Jaarrekening 2025
InWest Regio en ROM inWest maakten opnieuw verlies in 2025. De dochtermaatschappijen MKB fonds en het Transitiefonds laten dit verlies zien. Dochtermaatschappij COLNH B.V. (COLNH) is de enige met een positief resultaat, het positief resultaat betreft een eenmalige bate. COLNH handelt de Corona Overbruggingsleningen voor Noord-Holland af. COLNH heeft de leningportefeuille om niet verkregen van het Ministerie van Economische Zaken.
Positieve resultaten voor de andere entiteiten komen pas later in de resultaten terug door de hantering van het voorzichtigheidsprincipe. Dit is een werkwijze die andere ROMs ook gebruiken. De kosten in de eerste jaren groeien door acquisitie en beheerskosten, de baten volgen later.
Zie verder ook het jaarverslag ROM InWest 2025 ROM_InWest-jaarverslag-2025-16-april.pdf
Risico’s en beheersmaatregelen
ROM InWest werkt met een intern risicobeheersingssysteem om risico’s bij het uitvoeren van haar strategie en doelstellingen te beheersen. De organisatie heeft haar risicomanagement in 2025 verder geprofessionaliseerd, onder andere door het opstellen van een “risk taxonomy framework” en het uitvoeren van een strategische risicoanalyse. Het framework deelt risico’s in categorieën in, zoals strategisch, financieel, operationeel en rapportagerisico’s.
ROM InWest accepteert relatief hoge risico’s bij investeringen om innovatie te stimuleren, maar hanteert een lage risicobereidheid voor zaken als fraude, compliance en rapportage.
Belangrijke risico’s zijn onder meer politieke besluitvorming, waardeveranderingen van investeringen, financiering van operationele kosten, rendement, veranderprocessen en cybersecurity. Beheersmaatregelen zijn onder andere: het opstellen van een meerjarenplan, strakke monitoring, kostenbewustzijn en het versterken van interne processen. Het bestuur en de Raad van Commissarissen houden actief toezicht op de beheersing van deze risico’s
Gemeente Zaanstad ziet aanvullend hierop de volgende risico’s
- Opgaven van gemeente Zaanstad worden nog niet gehaald omdat ROM InWest nog onvoldoende bekend is bij ondernemers in gemeente Zaanstad.
Beheersmaatregel: gemeente Zaanstad is hierover met ROM InWest in gesprek hoe dit beter kan
- ROM InWest maakt langer verliezen, waardoor er op termijn een financiële bijdrage aan de aandeelhouders wordt gevraagd en/of de deelneming minder waard wordt.
Beheersmaatregel:- Gemeente Zaanstad blijft als aandeelhouder kritisch meekijken op begroting en strategisch plan van ROM InWest
- Risicoreservering van € 1,5 miljoen
- Privaatrechtelijk
Vereniging Bedrijvenpark HoogTij
(Bedragen x €1.000)Vereniging Bedrijvenpark HoogTijRechtsvorm:Vereniging
Oprichtings-/publicatiedatum:Vestigingsplaats:HaarlemToezichtsregime:laagOpenbaar belangBevordering van het kwaliteitsniveau en de behartiging van de gezamenlijke belangen van de eigenaren van de gronden en gebouwen op bedrijventerrein HoogTij in Westzaan.
Bestuurlijk belangEr participeert niemand van het college in het bestuur van de vereniging. Ieder lid is bevoegd tot het uitbrengen van een zodanig aantal stemmen als overeenkomt met iedere vierkante meter grond in het bedrijvenpark waartoe het lid is gerechtigd is Het algemeen bestuur bestaat uit 4 leden.
De gemeente wordt als grondeigenaar en ontwikkelaar in de ledenvergadering vertegenwoordigd door een medewerker van de gemeente Zaanstad die is benoemd.
Stemverhouding: <1%Actualiteiten en risico'sOntwikkelingen
Inleiding
Zaanstad is van oudsher als grondeigenaar/ontwikkelaar lid van Vereniging Bedrijvenpark HoogTij (VBH). KG Parkmanagement geeft in opdracht van de gemeente (in de rol als eigenaar van openbare ruimte en ontwikkelaar van nog niet nog niet uitgegeven kavels) en de leden van de VBH (alle bedrijven op HoogTij) invulling aan het parkmanagement. De vereniging is verantwoordelijk voor een blijvende kwaliteit van de openbare ruimte en samenwerking op het terrein. Dit is van cruciaal belang voor een goed vestigingsklimaat, nu en in de toekomst. De vereniging is daarnaast het eerste aanspreekpunt voor de ondernemers op HoogTij en behartigt de collectieve belangen.
Ontwikkelingen
De gronduitgifte loopt voorspoedig. De rol van de gemeente in de vereniging wordt kleiner. De grondexploitatie loopt nog tot 2033. Er resteert nog 20 hectare grond om uit te geven door gemeente Zaanstad. De verwachting is dat dit uiterlijk in 2033 gerealiseerd zal zijn. Dat is dan ook het moment dat gemeente Zaanstad zich kan terugtrekken uit de vereniging. Het onderhoudscontract tussen de vereniging en gemeente Zaanstad blijft dan wel bestaan.
Risicoprofiel
Het risico voor de gemeente bij de VBH is laag. Zaanstad is lid van de vereniging en betaalt de werkelijke kosten voor het beheer en onderhoud van nog niet uitgegeven kavels en de openbare ruimte op HoogTij. De organisatiegraad op HoogTij is hoog, alle bedrijven zijn lid van de vereniging. Het bestuur van de vereniging staat in samenhang met KG Parkmanagement in nauw contact met de bedrijven/leden, behartigt de belangen van de leden en voert structureel overleg met de gemeente over ontwikkelingen op HoogTij.
Financiële positie
Alle bedrijven op Hoogtij zijn via de koop- of erfpachtovereenkomst verplicht zijn bij te dragen aan parkmanagement. In de praktijk betekent dat dat alle bedrijven lid zijn van de vereniging en een bijdrage per vierkante meter betalen. Gemeente is ook lid van de vereniging. Gemeente Zaanstad vaardigt de procesmanager HoogTij af in de Algemene Ledenvergadering (ALV). De gemeente is en blijft lid en heeft stemrecht op grond van het aantal m2 eigendom totdat er geen eigendom meer is.
Naast de jaarlijkse contributie betaalt gemeente Zaanstad een vergoeding (in 2025 € 219.486) aan de vereniging voor het onderhoud en beheer van de openbare ruimte (daadwerkelijke kosten).
De jaarrekening 2025 is tijdens de ALV van 1 juli 2026 vastgesteld. Het resultaat bedraagt € 33.000. De lidmaatschapsgelden zijn ruim € 35.000 hoger door nieuwe leden.
Risico’s en beheersmaatregelen
Het risico voor de gemeente is laag, aangezien de bijdrage van de gemeente aan de VBH is gebaseerd op de werkelijke onderhoudskosten voor het beheer van nog niet uitgegeven bedrijfskavels en de openbare ruimte. Over de hiermee gepaard gaande kosten vindt structureel overleg plaats tussen de vereniging en de gemeente.
- Privaatrechtelijk
RON Achtersluispolder I B.V.
(Bedragen x €1.000)RON Achtersluispolder I B.V.Rechtsvorm:Besloten Vennootschap
Oprichtings-/publicatiedatum:20 december 2005Vestigingsplaats:AmsterdamToezichtsregime:middelOpenbaar belangDe RON Achtersluispolder I is het uitvoeringsinstrument voor het (her)ontwikkelen van bedrijventerreinen in de Achtersluispolder.
Bestuurlijk belangGemeente Zaanstad is houder van 33 1/3% van de aandelen. Wethouder Onclin vertegenwoordigt de gemeente in de AvA, plaatsvervanging wethouder Karst
Er is sprake van duale aansturing waarbij de wethouder financiën invulling geeft aan de eigenaarsrol en het inhoudelijk opdrachtgeverschap is belegd bij de beleidsportefeuillehouder. In het collegebesluitt 2021/24740 kiest het college ervoor om te kiezen voor een ambtelijke vertegenwoordiging in het bestuur. De samenwerking heeft een operationeel karakter. Mocht dit in de toekomst wijzigen dan wordt dit besluit herzien.
Aandelenkapitaal € 18.000
Stemverhouding: 33,33%Actualiteiten en risico'sInleiding
RON Achtersluispolder (ASP) is een verbonden partij van de gemeente Zaanstad waarin de gemeente samenwerkt met Port of Amsterdam. De gemeente is aandeelhouder omdat RON ASP een belangrijk instrument is voor de ontwikkeling van bedrijventerreinen in de Achtersluispolder en het Noordzeekanaalgebied.
De vennootschap werd oorspronkelijk aangehouden vanwege het belang in het Houtcentrum, maar krijgt inmiddels een bredere rol. Zaanstad en Port of Amsterdam willen RON ASP inzetten voor actief grondbeleid. Dit beleid wordt in 2026 verder uitgewerkt.
Ontwikkelingen
In het 2de kwartaal 2026 vond de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AvA) buiten vergadering plaats
De aandeelhouders hebben een besluit genomen op de volgende onderwerpen:
- Jaarrekening 2025, zie verder voor toelichting financiële positie
- Het verlenen van decharge aan de directie voor het gevoerde beleid
- Instemmen met het activeren van RON ASP voor het uitvoeren van actief grondbeleid. De gemeenteraad stemde in met actief grondbeleid op 27 november 2025 (rb 9737300):
- het actief gaan verwerven van gronden en bedrijfspanden,
- herontwikkelen, exploiteren en verkopen of uitgeven aan bedrijven op de Zaanse bedrijventerreinen in het Noordzeekanaalgebied
Ontwikkelingen
RON Achtersluispolder I (ASP) ontwikkelt zich van een deelneming die vooral gericht was op het beheer van het Houtcentrum (passieve deelneming) naar een instrument waarmee de gemeente Zaanstad en Port of Amsterdam gezamenlijk actief grondbeleid kunnen voeren (actieve deelneming). In 2026 zijn de aandeelhouders akkoord gegaan met deze verdere ontwikkeling. Hiervoor werken de aandeelhouders aan een robuuste samenwerkingsstructuur met een gelijkwaardige 50/50-aandelenverhouding, een zo beperkt mogelijke uitvoeringsorganisatie en periodieke evaluatie van de samenwerking. Voor een deel van deze wijzigingen is een statutenwijziging nodig. Vervolgens worden onder andere strategische locaties in beeld gebracht en getaxeerd en wordt gewerkt aan een uitvoeringsagenda en financieel kader. Het doel is om de vennootschap in te zetten voor de aankoop, ontwikkeling en uitgifte van gronden en panden, zodat de economische ontwikkeling van de bedrijventerreinen in het Noordzeekanaalgebied kan worden ondersteund. Naar verwachting is dit proces Q4 2026 gereed
Financiële positie
Jaarrekening 2025
RON ASP heeft 2025 afgesloten met een winst van € 260.771. De winst wordt toegevoegd aan het eigen vermogen van de vennootschap
Risico’s en beheersmaatregelen
RON Achtersluispolder I B.V. is een beheermaatschappij met een belang van 50,3% in Houtcentrum B.V. De waardeontwikkeling van Houtcentrum B.V. heeft daardoor directe invloed op het risicoprofiel en de waardering van onze deelneming in RON Achtersluispolder I B.V.
Het financiële risico is beperkt, de resultaten van afgelopen jaren zijn jaar op jaar positief. Als beheersmaatregelen beoordelen we jaarlijks de jaarrekening van de RON ASP en Houtcentrum.
- Privaatrechtelijk
Masterplan Noordzeekanaalgebied
(Bedragen x €1.000)Masterplan NoordzeekanaalgebiedRechtsvorm:Stichting
Oprichtings-/publicatiedatum:Vestigingsplaats:IJmuidenToezichtsregime:middelOpenbaar belangHet op duurzame wijze versterken van de regionale economie in het Noordzeekanaalgebied door het benutten van de potentie van het regionale haven- en industrieel complex.
Bestuurlijk belangWethouder Onclin is lid van het stichtingsbestuur, plaatsvervanging wethouder Doeves-de Boer
Stemverhouding: 17%Actualiteiten en risico'sInleiding
Het Noordzeekanaalgebied is een van de belangrijkste haven- en industriegebieden van Nederland en speelt een belangrijke rol voor de regionale en internationale economie. Via het Masterplan Noordzeekanaalgebied werken overheden, bedrijven en kennisinstellingen samen aan een toekomstbestendig gebied. Daarbij gaat het niet alleen om het versterken van de economische concurrentiepositie, maar ook om de energietransitie, een gezonde leefomgeving, goede bereikbaarheid en voldoende ruimte voor wonen en werken.
Ontwikkelingen
Via de Stichting Projectbureau Masterplan Noordzeekanaalgebied werkt Zaanstad samen met het Rijk, de provincie, gemeenten, havenbedrijven en andere partners aan de duurzame ontwikkeling van het Noordzeekanaalgebied. De komende jaren staat de uitvoering van de NOVEX-uitvoeringsagenda 2025-2029 centraal. Belangrijke thema's zijn de energietransitie, verduurzaming van de industrie, verbetering van de leefomgeving, klimaatadaptatie en de balans tussen economische ontwikkeling, woningbouw en bereikbaarheid. Voor Zaanstad zijn daarnaast de investeringen vanuit het programma Gebiedsinvesteringen Netten op Zee van belang, waaronder projecten voor vergroening en verbetering van de openbare ruimte, zoals het Hembrugbos en de omgeving van pont Buitenhuizen.
Financiële positie
Jaarrekening 2025
Over 2025 heeft de stichting een positief resultaat van € 241.733 behaald, dit resultaat is toegevoegd aan de algemene vrije reserves. De algemene vrije reserves bedragen € 783.145 per 31 december 2025.
Overig
- Overig
Stichting Marketing Zaanstreek
(Bedragen x €1.000)Stichting Marketing ZaanstreekRechtsvorm:Stichting (op basis van quasi-inbesteding)
Oprichtings-/publicatiedatum:Oprichting 8 juli 2010, laatste statutenwijziging 26 juni 2024Vestigingsplaats:ZaandamToezichtsregime:laagOpenbaar belangCitymarketingdiensten worden ingezet om de positie en het ‘merk’ van de gemeente te versterken in het algemeen belang.
Bestuurlijk belangGemeente Zaanstad heeft geen zetel in het bestuur, maar verleent goedkeuring aan de Raad van Toezicht in de benoeming van de directeur-bestuurder, de leden van de Raad van Toezicht van de stichting worden direct door Zaanstad benoemd.
Stemverhouding: nvtActualiteiten en risico'sInleiding
Stichting Marketing Zaanstreek (SMZ) verzorgt de citymarketing en VVV-dienstverlening voor Zaanstad. De stichting werkt aan de positionering van Zaanstad en de Zaanstreek als aantrekkelijke plek om te wonen, werken, ondernemen en recreëren. Sinds 2024 is SMZ een verbonden partij, waardoor de gemeente meer invloed heeft op de uitvoering van de citymarketing en deze beter kan laten aansluiten op de gemeentelijke ambities op het gebied van economie, toerisme, cultuur en brede welvaart.
Ontwikkelingen
In het meerjarenplan van de stichting staat dat de focus komende jaren ligt op:
- Promotie van evenementen en activiteiten in samenwerking met lokale partners.
- Fysiek gastheerschap, zoals informatiepunten en bezoekersbegeleiding.
- Beeldbepalende projecten die bijdragen aan de identiteit van Zaanstad.
- Samenwerking met ondernemers en instellingen in de regio én met partners in de Metropoolregio Amsterdam[LV1.1]
- De begroting voor 2027 is kostendekkend, maar vraagt vanwege stijgende kosten om scherpe keuzes in de uitvoering activiteiten en projecten. SMZ gaat hierover in gesprek met de gemeente
Governance
- Er is een dienstverleningsovereenkomst afgesloten voor onbepaalde tijd (2024/8599079).
- De directeur-bestuurder wordt benoemd door de RvT na goedkeuring van de gemeente.
- De directeur-bestuurder is eindverantwoordelijk voor de prestaties van de stichting en voor de uitvoering van de opdracht zoals verstrekt door de gemeente Zaanstad. De directeur-bestuurder is eerste aanspreekpunt voor de gemeente en de Raad van Toezicht.
- Gemeente Zaanstad benoemt de leden van de Raad van Toezicht van de stichting.
- De Raad van Toezicht houdt integraal toezicht op de besturing van de organisatie van de stichting. Onder het houden van toezicht vallen bijvoorbeeld het goedkeuren van besluiten van het bestuur alsmede het monitoren van het functioneren van het bestuur.
- De strategische visie wordt conform de Statuten ter goedkeuring aan de Gemeente Zaanstad voorgelegd. Na de goedkeuring van Gemeente Zaanstad, stelt de Raad van Toezicht de Strategische visie en (meerjaren) begroting overeenkomstig vast.
- Voortgangsgesprekken Zaanstad
- Er is een governance structuur afgesproken. 2-3 keer per jaar is er een bestuurlijk overleg met ambtenaren en wethouder waar de directeur en RvT rapporteert over de jaarrekening of tussentijdse rapportages, bereik en effect van campagnes en activiteiten, tevredenheidsonderzoeken en reputatiemetingen. Waar nodig wordt tussentijds bijgestuurd op de opdracht.
Risicoprofiel
Het risicoprofiel is laag met een minimaal toezichtsarrangement.
Financiële positie
Jaarrekening 2025
De controleverklaring is door de onafhankelijke accountant afgegeven. Het resultaat over 2025 bedraagt € 47.207 en wordt toegevoegd aan de organisatie-ontwikkelingsreserve. Het positieve resultaat is voornamelijk veroorzaakt door meer baten vanwege eenmalige projecten.
De jaarrekening is vastgesteld door college goedgekeurd op 23 juni 2026.
Begroting 2027
De begroting 2027 en de geactualiseerde meerjarenstrategie is goedgekeurd door de portefeuillehouder op 25 mei 2026. De begroting is gebaseerd op de uitwerking zoals opgenomen in de businesscase. Het activiteitenplan 2027 wordt eind 2026 opgeleverd en vastgesteld. De gemeentelijke bedrage in 2027 bedraagt €0,6m.
Risico's en beheermaatregelen
Risico’s
- Te beperkte inzichtelijkheid in de toegevoegde waarde van SMZ.
- Overschrijding van de bovengrens van 20% externe baten waardoor de voorwaarden van quasi-inbesteding worden geschonden.
- Toename financiële druk bij de gemeente doordat partners afhaken.
- De Zaanstore ziet de stijging van inkoopkosten en het (deels) verrekenen van deze stijging als risico op daling van omzet en marge.
- De omvang en diversiteit van de opdracht zorgen voor ee hoge druk op de beschikbare personele capaciteit, wat risico’s oplevert voor de voortgang en kwaliteit van de uitvoering.
Beheersmaatregelen
- Het meten van de toegevoegde waarde met behulp van korte- en langetermijndoelstellingen en met behulp van duidelijke KPI’s.
- De directie van SMZ rapporteert periodiek over de bevinding voor de 80/20 verhouding.
- De directie van SMZ informeert de gemeente over nieuwe opdrachten.
- De directie van SMZ zet stevig in op samenwerking en stimuleert lokale initiatieven.
- Jaarronde monitoring van marges en omzet van de Zaanstore, meegenomen in periodiek rapportages.
- Vanaf 2025 wordt gestart met het werken met een productbegroting en het bijhouden van een urenregistratie, de definitieve invoering is gestart per 2026. Hiermee kan de gemeente beter kan sturen op de opdracht.
- Vanaf het begrotingsjaar 2025 geldt de verplichting dat SMZ een sluitende begroting dient op te stellen.