Product 3.2 Energietransitie
De ontwikkelingen op weg naar een klimaatneutrale en duurzame samenleving gaan snel. Om het energieverbruik en de CO2-uitstoot terug te dringen blijven we energiebesparing en de energietransitie aanmoedigen. Daarbij hebben we nadrukkelijk oog voor betaalbaarheid. De energietransitie moet niet alleen bijdragen aan klimaatdoelen, maar ook aan lagere woonlasten en meer bestaanszekerheid. De bestrijding van energiearmoede hier onderdeel van. We ondersteunen inwoners met lage inkomens bij het verduurzamen van hun woning. Ook blijven we investeren in de verduurzaming van maatschappelijk vastgoed en sportaccommodaties, zodat ook verenigingen en maatschappelijke organisaties hun energielasten zien dalen. Samen met woningcorporaties kijken we steeds waar we verduurzamingsmaatregelen kunnen combineren met andere opgaven, zoals funderingsherstel en wijkvernieuwing. Daarbij zetten we de beschikbare middelen uit het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV) zo effectief mogelijk in. Ook particuliere huiseigenaren blijven we met rijksmiddelen ondersteunen bij funderingsherstel. Deze veranderingen bij de energiegebruikers in onze wijken en buurten vragen aandacht van de gemeente om een blijvend betrouwbare en betaalbare energievoorziening te houden. Zaanstad voert daarbij (wettelijke) regie op de warmtetransitie van de gebouwde omgeving en de aanleg van energie-infrastructuur. Zaanstad geeft daarbij aan de inwoners ook duidelijkheid over hoe zijn hun huizen aardgasvrij kunnen verwarmen. We evalueren daartoe de lopende projecten Aardgasvrij Krommenie en Zaandam-Oost op technische uitvoerbaarheid, financiële- en maatschappelijke haalbaarheid. De gebiedsuitvoeringsplannen voeren we consistent uit binnen het huidige tijdspad. Zaanstad wil meer grip krijgen op de netcongestieproblematiek, omdat beperkte netcapaciteit de ontwikkeling van woningen, bedrijven en maatschappelijke voorzieningen kan belemmeren. Daarom werken we samen met netbeheerders, bedrijven en maatschappelijke partners aan oplossingen. Lopende initiatieven op het gebied van slimme energieopslag, deelbatterijen en energiehubs op bedrijventerreinen zetten we voort, zodat ruimte blijft voor woningbouw, economische ontwikkeling en verduurzaming. De gemeente neemt hierin een faciliterende en verbindende rol. Om de RES doelstelling te halen faciliteert de gemeente binnen de vastgestelde beleidskaders reeds lopende initiatieven voor wind- en zonnenenergie. Samen met andere gemeenten en de provincie stuurt de gemeente de Omgevingsdienst aan om de wettelijke energiebesparingsplicht voor bedrijven te handhaven. |
|---|
Indicatoren
Tabel 2.3.2 indicatoren
Naam | Realisatie 2022 | Realisatie 2023 | Realisatie 2024 | Realisatie 2025 | Streefwaarde Begroting 2027 | Streef- | Bron |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Aardgasvrije woningen (%) | 7,8 | 10,1 | 11,9 | n.n.b | 22 | 36 | Regionale klimaatmonitor, databank.nl |
Opgesteld vermogen zonnepanelen (MW) | 86 | 105 | 122 | 126 | 179 | 257 | Klimaatmonitor: CBS statistiek zonnestroom |
Woningen met energielabel A-D (%) | 54 | 56 | 60 | 61 | 65 | 73 | Klimaatmonitor: RVO |
Uitleg indicatoren
Aardgasvrije woningen (%)
Voor een toekomstbestendige, betrouwbare en betaalbare energievoorziening moeten alle woningen in Zaanstad aardgasvrij worden. De gemeente voert hierop regie. De indicator geeft het percentage aardgasvrije woningen weer. Dit wordt landelijk per gemeente gemonitord via de Regionale klimaatmonitor. Door de combinatie van landelijk en Europees beleid en gemeentelijke inzet zal het aantal aardgasvrije woningen steeds sterker groeien.
Opgesteld vermogen zonnepanelen (MW)
Lokale duurzame opwek is een belangrijk onderdeel van een toekomstbestendig energiesysteem en maakt ruimtelijke en economische ontwikkelingen in onze gemeente mogelijk ondanks netcongestie. Deze indicator meet zonnepanelen op woningen, maar ook op bedrijfsdaken, parkeerterreinen, etc. Hier zet de gemeente op in met verschillende projecten binnen de Regionale Energie Strategie. De realisatie van windturbines langs het Noordzeekanaal draagt hieraan ook bij, maar wordt pas na 2030 verwacht.
Woningen met energielabel A-D (%)
Strategische adviesbureaus verwachten snel stijgende energieprijzen als gevolg van geopolitieke spanningen. De inspanningen van gemeente, Rijk en woningcorporaties zijn gericht op het verduurzamen van woningen en het verlichten van de gevolgen van armoede. De aanpak van woningen met slechte labels is hiervan een belangrijk onderdeel.
Speerpunten 2027
Vaststellen Warmteprogramma
Met de vaststelling van het Warmteprogramma biedt de gemeente duidelijkheid aan inwoners, bedrijven en maatschappelijke partners over hoe en wanneer hun woningen en bedrijfsruimten aardgasvrij worden. Betaalbaarheid, haalbaarheid en betrouwbaarheid van de energievoorziening zijn daarbij belangrijke voorwaarden. Volgens het huidige tijdspad en met oog voor het tempo van de samenleving gaat de gemeente samen met inwoners aan de slag om het warmteprogramma uit te werken tot een gebiedsuitvoeringsplan.
Grip op netverzwaring laag- en middenspanning.
Om de benodigde versnelling te realiseren in de verzwaring van het laag- en middenspanningsnet, versterkt de gemeente de samenwerking met Liander middels een samenwerkingsovereenkomst en gezamenlijke monitoring van de voortgang op de realisatie van o.a. transformatorhuisjes. Door wensen, processen en planningen op elkaar af te stemmen wordt gezamenlijk gewerkt aan deze opgave en knelpunten voorkomen. De gemeente neemt bovendien de regie door voor een aantal gebiedsontwikkelingsprojecten slimme oplossingen te ontwerpen die het net juist ontlasten, en door de ontwikkeling van lokale warmtebronnen aan te jagen.
Energiearmoede bestrijden
De gemeente zet in op de aanpak van energiearmoede onder onze inwoners. Door het Rijk beschikbaar gestelde middelen worden ingezet om de energierekening omlaag te brengen.
Beïnvloedbaarheid van de kosten
Figuur 2.3.2 Product Energietransitie
Beïnvloedbaar
De beïnvloedbare kosten betreffen kosten voor duurzaamheid (€ 1,1 mln.) en de storing in de reserve Klimaatakkoord (€ 5,2 mln.).
Op middellange termijn beïnvloedbaar
Dit zijn kosten voor het klimaatakkoord (€ 3,5 mln.) en het bedrijvenloket duurzaamheid (€ 0,3 mln.).
(Zeer) Beperkt beïnvloedbaar
Dit zijn de personeelskosten (€ 0,3 mln.).
Niet beïnvloedbaar
Hieronder vallen de kapitaallasten voor duurzaamheid (€ 0,1 mln.).