Financiën

Tabel 2.6.5 Veiligheid

Bedragen x € 1.000

Verklaring verschil saldo Begroting 2027 ten opzichte van Aangepaste begroting 2026 (VJN 2026)
De lasten zijn in 2027 € 1,795 mln. hoger dan in 2026. De baten zijn in 2027 € 0,39 mln. lager dan in 2026. De toevoegingen aan de reserves zijn € 0,18 mln. lager in 2027 ten opzichte van 2026. De onttrekking aan de reserves zijn € 0,02 mln. lager in 2027 ten opzichte van 2026. Deze verschillen worden hieronder toegelicht.

Tabel 2.6.6 Specificatie

Mutaties met een effect op de begroting                  
1. Indexatie VrZW
De Veiligheidsregio Zaanstreek Waterland (VRZW) hanteert voor de begroting 2027 en verder een indexpercentage van 3,06%, waarbij Zaanstad rekening houdt met een index van 3,57%. Dit resulteert in een lagere bijdrage aan de VRZW - € 0,09 mln.      
2. Prijs-, loon- en subsidieindex
Prijs-, loon- en subsidieindexatie voor de primitieve begroting 2027. Ten opzichte van de voorjaarsnota zijn de gehanteerde percentages niet gewijzigd en zijn gebaseerd op de CPB publicatie van februari 2026. De prijsindexatie bedraagt 2,1%. De loonindexatie bedraagt 4,2% en de toegepaste subsidie indexatie is 3,57%.   
3. Reserve Persoonsgegevens
In 2027 worden er geen toevoegingen aan de reserve persoonsgegevens gedaan. De onttrekking aan de reserve persoonsgegevens is in 2027 € 0,01 mln. lager, conform het bestedingsplan.      
4. Uitvoeringsplan Pact Zaandam Oost
Wij actualiseren de begroting op basis van het Uitvoeringsplan Pact Zaandam Oost 2026-2029. Wij betalen de kosten uit de subsidie Regiodeal II.         
5. Jongerenhub Assendelft
Wij zetten de Jongerenhub in Assendelft voor minimaal een jaar voort. De benodigde incidentele middelen voor 2027 van € 0,145 mln. betalen wij uit de algemene middelen.

Coalitieakkoord 2026-2030
6. Coalitieakkoord 2027-2030: Peroonsgerichte aanpak volwassenen.
Er worden middelen vrijgemaakt voor de persoonsgerichte aanpak volwassenen.
7. Coalitieakkoord 20267-2030: Onderhoudsbudgetten VrZW.
De onderhoudsbudgetten worden overgedragen van de gemeente naar de Veiligheidsregio (VrZW) en op niveau gebracht.
8. Coalitieakkoord 2026-2030: Uitstel invoering vaarvignet
Er is een jaar langer tijd nodig om na te denken over de invoering van het vaarvignet. De ingangsdatum was 2027 en wordt nu 2028.      
9. Coalitieakkoord 2026-2030: Extra inzet BIBOB
De Wet BIBOB is een belangrijk wettelijk instrument en speerpunt om te voorkomen dat de legale lokale economie ontwricht wordt door ondermijning. Bijvoorbeeld door misbruik van vergunningen, subsidies en het daarmee door de overheid - ongewild faciliteren van ondermijning. Dit vraagt om meer screening en onderzoeken door uitbreiden van het huidige BIBOB-expertise team met meer specialistische onderzoeken naar vastgoedtransacties, vergunningaanvragen en contracten in het sociaaldomein. De uitvoering van de wet Bibob wordt meerjarig mogelijk gemaakt en na 2 jaar geëvalueerd.
10. Coalitieakkoord 2026-2030: Camera toezicht
Er komt meer gericht cameratoezicht op strategische locaties, waaronder het uitgaansgebied.
11. Groei van de Gemeente: Leaseauto's toezicht/handhaving
Door de groei van de gemeente zijn de werkzaamheden bij Bouw RO (toezicht en handhaving) toegenomen. Toezichthouders moeten gebruik maken van dienstauto's. Er zijn niet voldoende dienstauto's beschikbaar, waardoor niet kan worden voldaan aan de basisafspraken t.a.v. toezicht en handhaving zoals in het gemeentelijk beleid opgenomen. Er zijn daarom 3 extra lease-auto's nodig.
12. Groei van de gemeente: Capaciteit Bouw-RO toezichthouders en handhavingsjuristen
Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het toezicht en handhaven op o.a. horeca en evenementen, nieuwbouw, bestaande bouw, monumenten, illegale woonactiviteiten, funderingen, brandveilig gebruik, etc. Door de groei van de gemeente neemt het aantal meldingen/ registraties toe. Om de activiteiten van de afdeling Bouw-RO uit te kunnen voeren op het basisniveau is capaciteitsuitbreiding nodig. De aanvraag betreft 0,5 fte, gebaseerd op een groei van het aantal inwoners met 1,3%.
13. Groei van de gemeente: Capaciteit BOA's
Gemeenten zijn verplicht toezicht te houden op naleving van wet- en regelgeving. Daarnaast zijn gemeenten verantwoordelijk voor het handhaven van de openbare orde en veiligheid. Dit omvat verschillende aspecten zoals aanpakken van overlast en handhaving bij overtredingen. Om toezicht en handhaving van de openbare ruimte, op het basisniveau, mee te kunnen laten groeien met de groei van de gemeente is capaciteitsuitbreiding nodig. De aanvraag betreft 0,9 fte, gebaseerd op een groei van het aantal inwoners met 1,3%.
14. Groei van de gemeente: Capaciteit voor ondermijning
Door de groei van de gemeente en het aantal inwoners en bedrijven neemt ook de hoeveelheid werk van de afdeling Ondermijning toe. De aanvraag betreft 0,4 fte, gebaseerd op een groei van het aantal inwoners met 1,3%.
15. Groei van de gemeente: Toename overlastmeldingen
Bevolkingsgroei, vooral in stedelijke gebieden, leidt tot meer potentiële overlast- en veiligheidssituaties (meer mensen, meer drukte, meer afval) en een toename van overlastmeldingen. Dit geldt ook voor Zaanstad. Om overlast te voorkomen en een bijdrage te leveren aan de openbare orde en veiligheid, is ook extra inzet vanuit Jeugd & Veiligheid nodig. Met inzet van deze middelen kunnen de voorzieningen en activiteiten die nodig zijn om de leefbaarheid en veiligheid op peil te houden meegroeien met de groei van de gemeente. De aanvraag betreft 0,25 fte, gebaseerd op een groei van het aantal inwoners met 1,3%.

Mutaties met een saldo-neutraal effect op de begroting
A. Preventie Met Gezag I
De rijksmidden die beschikbaar zijn gesteld voor het programma Preventie Met Gezag I lopen in 2026 af.
B. Regiodeal II- Pact Zaandam Oost
In 2026 lopen de begrote baten en lasten uit de Regiodeal II af.                  
C. Kansrijke Wijken II en Preventie Met Gezag II
De uitgaven van de specifieke uitkeringen Kansrijke Wijken 2026-2028 en Preventie met Gezag 2026-2029 worden begroot. Ten opzichte van 2026 zijn zowel de verwachte lasten als de verwachte baten hoger (€ 0,99 mln.). Dit komt door het feit dat beide regelingen medio 2026 in werking zijn gestart.
D. Versterkingsgelden
De toegekende versterkingsgelden eindigen per 2026.
E. Kostenverdeling
Via de kostenverdeling worden apparaatslasten en apparaatsbaten toegerekend aan de verschillende opgaven. In 2027 stijgen de doorbelaste apparaatslasten ten opzichte van 2026 als gevolg van de indexering van de salarissen; voor deze lastenstijging worden wij gecompenseerd door het Rijk; deze compensatie is onderdeel van de groei van de algemene uitkering uit het gemeentefonds op programma 8.
F. Bestuursopdracht Jeugd en Veiligheid.
Gebleken is dat het budget voor de bestuursopdracht Jeugd en Veilgheid verkeerd in de begroting is opgenomen.
Wij ramen € 0,28 mln. bij de subopgave Jeugd en Veiligheid in 2027 e.v. om het jongerenwerk op VO-scholen te laten realiseren. Deze kosten worden gedekt gedekt uit de capaciteit bij Orde en Veiligheid.